اين كه : « امير المؤمنين عليه السّلام قرآن ناطق و وجودش تبلورى از آن كتاب الهى است » از منابع معتبر اسلامى بر آمده ، همانند شعارى بس مقدس بر چهرهء قرون و اعصار مىدرخشد . حقيقت دوم اين كه رواياتى متنوع در منابع اوليهء اسلام مخصوصا حديث مقدس : « مساوات امير المؤمنين على بن ابي طالب عليه السّلام با رسولان الهى در امتيازاتى كه خداوند سبحان به آنان عطا فرموده است » « 1 » باضافهء آيهء مباهله كه « على بن ابي طالب عليه السّلام در آن ، نفس رسول اعظم منظور شده است » « 2 » با كمال وضوح اثبات مىكنند كه على عليه السّلام آن بزرگ بزرگان و آن يگانه نسخهء انسان كامل كه پس از وجود نازنين محمد مصطفى صلّى اللّه عليه و آله نظير او به عرصهء هستى گام نگذاشته است ، تجلّى گاه نمونهء همهء امتيازات والاى پيشوايان معصوم مىباشد . نتيجهء بسيار با اهميّتى كه از بيان اين دو حقيقت مىگيريم ، اينست كه سخنان امير المؤمنين على بن ابي طالب عليه السّلام بازگو كنندهء حقائق قرآن و تفسير و توجيه كنندهء آن كتاب آسمانى است ، و از زبان شخصيتى صادر شده است كه نفس او تجلّىگاه امتيازات همهء پيامبران و رسولان الهى بوده و مطابق

--> ( 1 ) حديث مساوات امير المؤمنين عليه السّلام را اهل سنت نيز نقل نموده‌اند . از آن جمله در كتاب الرياض النضرة 2 / ص 218 و 202 و در تاريخى مدينه دمشق - تصنيف العالم الحافظ ابى القاسم على بن الحسن بن هبة الله الشافعى المعروف به ابن عساكر - با تحقيق آقاى شيخ محمد باقر محمودى ج 2 ص 225 و ص 280 با اسناد متعدد و در شرح تجريد الاعتقاد - خواجه نصير الدين طوسى ص 388 - شارح ملا على قوشچى كه بىشك يكى از برجسته‌ترين علماى اهل سنت است ، حديث را چنين نقل كرده است : « من اراد ان ينظر الى آدم فى علمه ، و الى نوح فى تقواه و الى ابراهيم فى حلمه و الى موسى فى هيبته و الى عيسى فى عبادته فلينظر الى على بن ابى طالب عليه السّلام ( هر كس بخواهد بنگرد به آدم در علمش و به نوح در تقوايش و به ابراهيم در حلمش و به موسى در هيبتش و به عيسى در عبادتش بنگرد به على بن ابي طالب عليه السّلام ) ( 2 ) آيهء مباهله چنين است : فمن حاجك فيه من بعد ما جاءك من العلم فقل تعالوا ندع أبنائنا و آبنائكم و نسائنا و نساءكم و انفسنا و انفسكم ثم نبتهل فنجعل لعنة الله على الكاذبين ( آل عمران - 61 ) و اگر كسى در بارهء دين حق پس از آنكه علم بحقيقت آن براى تو رسيد احتجاج كند پس بگو بيائيد ما فرزندانمان را بخوانيم شما هم فرزندانتان را بخوانيد و زنانمان را بخوانيم و شما هم ، و خودمان را بخوانيم شما هم خودتان را بخوانيد سپس يكديگر را نفرين نموده لعنت خدا را بر دروغگويان قرار بدهيم ) همهء مفسران بدون استثناى قابل توجه بر آنند كه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله أبناءنا را بر امام حسن و امام حسين و نساءنا را بر فاطمه زهرا و أنفسنا را به حضرت على عليه السّلام اطلاق فرمود .